شیخ علی تنها؛ از پیشگامان فرهنگ گیلان
مرحوم شیخ علی طالقانی معروف به “شیخ علی تنها ” به سال هزار و دویست و چهل و هفت خورشیدی در روستای سوهان طالقان متولد شد. در چهارده سالگی به رشت آمد و ابتدا مدتی تحصیلات حوزوی و قدیمه را دنبال نمود و معمم بود.
تنها در سال هزارو دویست و نود و هشت خورشیدی در ارتباط تنگاتنگ با میرزا عیسی خان صدیق اعلم به تأسیس فرهنگ دست یازید و در همین دوران به عنوان نماینده معارف لنگرود و مدیر مدرسه نمره پنج لنگرود مشغول به کار شد و در سال هزار و دویست و نود نیز مدرسه اقبال رشت را تأسیس کرد که بعدها به “قاآنی ” تغییر نام یافت .
یک طالقانی، موسس مدرسه ای در رشت
مرحوم شیخ علی سوهانی طالقانی از سوی دیگر جزو مؤسسین مدرسه شمس رشت بود که متشکل از آموزشگاه های اتفاق ، اقبال و سعادت و مقر آن در سبزه میدان بود. نامبرده در مدارسی چون ترقی فومن و رودکی رشت در سمت مدیر نیز خدمت می کرد .
همکاری و همراهی با میرزا کوچک خان جنگلی
وی یکی از دوستان نزدیک میرزا کوچک جنگلی بود و با ارائه خواربار به کمیسیون اعانات نهضت جنگل با این نهضت همکاری داشت و مورد احترام میرزا کوچک بود. وی عاقبت در سال هزار و سیصد و ده یا به قولی سال هزارو سیصد و یازده خورشیدی درگذشت و در گورستان قدیم مدیریه رشت مدفون شد.
مرحومه سرور تنها و عبدالغفور طالقانی از کارمندان سابق شهرداری فومن از فرزندانش بودند.
منبع
منبع: پیشگامان فرهنگ گیلان،
ابراهیم مروجی، با تلخیص و اضافات
عکسی از علی تنها که در ۲۳ دیماه ۱۳۰۷ به فرزندش تقدیم شده
عکس از مجموعه حسن اکبری
کانال دارالمرز گیلان