️گذری بر جای نام هایی که با«ور و یا ورد»آغاز می شوند

▪️گذری بر جای نام هایی که با«ور و یا ورد»آغاز می شوند.
✍ سید رحمت الله میرعربشاهی (البرزپژوهی)

جای نام چیست؟

جای نام، واژه ای است برای نامیدن مکان و یا موقعیت جغرافیایی خاص. جای نام ها،  بخش مهمی از میراث زنده فرهنگی کشور به شمار می روند و مجموعه بزرگی از واژگان هستند که در طی سده ها پدید آمده اند. جای نام ها به عنوان واحدهای زبانی در معرض دگرگونی هایی هستند که در حوزه زبان رخ می دهد. بررسی آن ها از دیدگاه زبان شناسی و تاریخی می تواند ما را در به دست آوردن آگاهی های تاریخی از زبان و فرهنگ مردم ساکن در آن ناحیه یاری دهد.واژه ها مانند انسانها هستند . به دنیا می آیند , تغییر می کنند , از زبانی به زبان دیگر سفر می کنند و شاید هم در پایان بمیرند .

بنابراین،جای نام ها با هویت ملی و پیشینة تاریخی یک جامعه و سرزمین در ارتباط هستند.

تاریخچه جای نام

دیرین ترین رد پای این واژه در نوشته های پارسی به “اوستا” باز می گردد که در آن  “وَرذا” ( varaza ) ( بر وزن تمنا , البته بدون تشدید ) به معنی گل سرخ آمده است . ( باید دانست که گل به معنی گل سرخ است , همان که اروپایی ها امروزه به آن “رُز” ( rose ) می گویند . )

در دوره های پس از آن و در زبان پارسی باستان این واژه به صورت “وردا” ( varda ) و در پهلوی ساسانی به صورت “وَرد” ( vard )  و “وَرت” ( vart ) تغییر یافت . واژه ی “ورد” در نام چند شهر و آبادی به چشم می خورد .
مانند “وردآورد” ( به معنی گل آور ) که پیش از این روستایی بوده نزدیک به تهران .

مشروح و بیان موضوع

در باور عمومی واژه وردآورد ظاهراً به دلیل به کار رفتن واژه «ورد» برگرفته از واژه‌ای به معنای آوردگاه گل سرخ می‌باشد .
«وردیج» به معنای «جایگاه گل‌ها» است. «وردیج» از کلمه «ورد» به معنای گل و «ایج» به معنای جایگاه تشکیل شده است. در اصل نام این منطقه، به طبیعت زیبا و گل‌های وحشی آن برمی‌گردد.

دیگری روستای “سُهرَورد” که در نزدیکی زنجان است و زادگاه شیخ اشراق , شهاب الدین سهروردی است . گویش درست “سُهرَورد” , سُخرَورد است . “سُخر” همان رنگ قرمز است که به دلیل دشواری تلفظ در گذر زمان به سرخ تغییر شکل پیدا کرده است . پس “سهرورد” به معنی گل سرخ است

در باب پیش وند«ور»

«ور»دارای معانی فراوان است ؛ ور تلفظی دیگر از بر ( سینه ) می باشد اگر اسم ور بر روی مکان باشد به معنای سینه کوه می باشد. ان قسمت صاف از کوه که در معرض دید است.
در استان ایلام کلمه ( ور ) با اسامی زیادی امده
است از جمله ( ورگر ) نام منطقه ی بزرگی در ابدانان ایلام می باشد که قرار است سدی در ان احداث شود.
روستای ورکانه همدان
ور در زبان محلی به معنای کنار و کان به معنای چشمه است، بنابراین ورکانه به معنای قرار گرفتن در کنار آب است. همچنین گفته می شود که به دلیل وجود معادن سنگ فراوان در اطراف این روستا، نام این روستا از ورکان به معنی نزدیک به معدن گرفته شده است.
در محدوده استان البرز روستاهای ورده،ورکش و ورزان با حروف «ور»شروع می شوند.
روستای «وَرکَش»از بخش میان طالقان از دو بخش ور+کش احتمالا به معنای کنار دامنه پرشیب می باشد.
همچنین روستای ورزن در مسیر جاده چالوس (کندوان)
احتمالاً به معنی در کنار زر(طلا -روشنایی )می‌باشد.
روستای «ورده»در شمال شهرستان ساوجبلاغ از روستاهای تاریخی ومهم منطقه بشمار می رود.
ریشهٔ نام ورده به‌احتمال زیاد به «وَرد» / «وَرْدَة» برمی‌گردد که در فارسی و عربی به معنی گل، به‌ویژه گل سرخ است. بنابراین، این نام احتمالاً از یک واژهٔ قدیمیِ مربوط به گل یا گل‌گون بودن محل آمده است.
البته با توجه به کوهستانی و خوش آب و هوا بودن روستا و وجود بوته های قدیمی متعدد گلِ سرخ در جای جای آن و همچنین داستان هایی که در این باره وجود داشته و سینه به سینه نقل شده است می توان نتیجه گرفت،این روستا همواره محل پرورش گل سرخ بوده و در گذشته در منطقه به این نام شهره بوده پس با این فرضیات،سرزمین گل سرخ را به عنوان این جای نام دانستن دور از انتظار نیست.
وجه تسمیه ورده به باور برخی از کهنسالان به وجود امامزاده عبدالقهار مرتبط است که در آن &#